Yadeep Blog Yadeep Blog
หน้าแรก
หมวดหมู่
AI Generative
AI Generative
ML & Research
ML & Research
AI Agents & Tools
AI Agents & Tools
AI Ethics & Security
AI Ethics & Security
Hardware & Infrastructure
Hardware & Infrastructure
Robotics & Auto
Robotics & Auto
Tech & Career
Tech & Career
AI Models
AI Models
สอนใช้งานฟรีๆ เกี่ยวกับ ติดต่อ
เข้าสู่ระบบ สมัครสมาชิก
AI Models

Genshin Wish ไม่ได้สุ่มแบบ 0.6%: แกะ Pity Curve ด้วย Markov Chain

0.6% คือ base rate บนฉลาก แต่ประสบการณ์จริงถูกขับเคลื่อนด้วย soft pity, hard pity และ 50/50

Genshin Wish ไม่ได้สุ่มแบบ 0.6%: แกะ Pity Curve ด้วย Markov Chain

เคยได้ยินคนบอกกันปากต่อปากมั้ยว่า "โอกาส 5 ดาวของ Genshin Impact คือ 0.6% — น้อยโคตร ๆ" ผมก็เคยเชื่อแบบนั้นแหละ จนกระทั่งมานั่งไล่ดูข้อมูลจริงที่ชุมชนเก็บสถิติกันเอาไว้ แล้วพบว่าตัวเลข 0.6% นั้น "ถูกต้องในทางเทคนิค แต่ทำให้เข้าใจผิดในทางปฏิบัติสุด ๆ"

เรื่องนี้ไม่ได้ซับซ้อนถึงขนาดต้องเป็น Data Scientist ถึงจะเข้าใจ เพียงแต่ถ้าเรามองมันเป็นระบบความน่าจะเป็น ไม่ใช่มองเป็น "เกมเสี่ยงโชค" เราจะเห็นอะไรที่สนุกกว่านั้นเยอะ วันนี้ชวนทุกคนมาแกะระบบ Wish กันแบบคนที่รักตัวเลข — ตั้งแต่ pity curve ไปจนถึง Markov chain กันเลย

0.6% คืออัตรา "ฐาน" (base rate) แต่สิ่งที่ผู้เล่นเจอจริง ๆ กลับถูกกำหนดโดยกลไก pity ซึ่งเป็นฟังก์ชันความน่าจะเป็นแบบชิ้น ๆ (piecewise) ที่เพิ่มขึ้นตามจำนวนครั้งที่กด Wish

0.6% ที่บอกว่า "ถูกต้อง" แต่ทำให้เข้าใจผิด

ก่อนอื่นขอปูพื้นฐาน: Wish ใน Genshin คือระบบสุ่มตัวละคร/อาวุธจากแบนเนอร์ ใช้สกุลเงิน Primogem ครั้งละ 160 โม และของที่ได้มีหลายระดับ ตั้งแต่ 3 ดาว 4 ดาว ไปจนถึง 5 ดาว — ซึ่ง 5 ดาวคือของหายากที่สุดและเป็นเป้าหมายหลักของคนเล่นส่วนใหญ่

ตัวเลขที่โฮโยเวิร์สประกาศคือ อัตราพื้นฐานของ 5 ดาว = 0.6% อ่านครั้งแรกก็อดคิดไม่ได้ว่า "เฮ้ย นี่มันแย่ชิบหาย" แต่ถ้าเล่นจริง ๆ หลายคนคงรู้สึกว่าไม่ได้หายากขนาดนั้น — เพราะมีระบบที่เรียกว่า pity ซ่อนอยู่ด้านหลัง

ภาพ: Base rate 0.6% เทียบกับอัตราเชิงประสบการณ์ประมาณ 1.6%

ภาพ: Base rate 0.6% เทียบกับอัตราเชิงประสบการณ์ประมาณ 1.6%

การ์ดด้านบนคือแก่นของเรื่องทั้งหมด: อัตราประกาศเป็น 0.6% แต่เมื่อรวมกลไก soft pity เข้าไปแล้ว ค่าเฉลี่ยที่ผู้เล่น "รู้สึก" จะขยับไปอยู่ที่ประมาณ 1 ใน 62.3 pulls — หรือคิดเป็นอัตราจริงราว 1.6% ซึ่งต่างจากตัวเลขที่ฉลากบอกเกือบ 3 เท่า

ระบบ Pity: ความเมตตาที่ถูกออกแบบด้วยคณิตศาสตร์

ระบบ pity ของ Genshin มีอยู่ 2 ชั้นที่ทำงานร่วมกัน:

  • Hard pity: การันตี 5 ดาวที่ pull ที่ 90 พอดี ไม่ว่าจะดวงแย่แค่ไหน pull 90 = 5 ดาวเสมอ ไม่มีข้อยกเว้น
  • Soft pity: เริ่มจาก pull ที่ 74 เป็นต้นไป อัตราจะค่อย ๆ ไต่ขึ้นเรื่อย ๆ ไม่ได้กระโดดขึ้นเป็น 100% ทันที แต่เพิ่มขึ้นทีละขั้นประมาณ 6% ต่อ pull

อัตราโดยประมาณที่ชุมชนถอดจากข้อมูลจริง 24 ล้านครั้ง (จากโปรเจกต์รวบรวมสถิติของ r/Genshin_Impact) หน้าตาประมาณนี้:

ภาพ: การกระจายจำนวน pulls จากข้อมูลชุมชน 24 ล้าน wishes (ที่มา: Reddit)

ภาพ: การกระจายจำนวน pulls จากข้อมูลชุมชน 24 ล้าน wishes (ที่มา: Reddit)

ภาพนี้คือหลักฐานที่สำคัญที่สุดในเรื่องทั้งหมด มันคือการแจกแจง (distribution) ของจำนวน pulls ที่ต้องใช้เพื่อได้ 5 ดาวหนึ่งตัว จากการรวบรวมข้อมูลผู้เล่นจริงหลายล้านคน จะเห็นว่าช่วง 1–73 นั้นบางและแผ่ออก (เพราะอัตรา 0.6% ต่ำมาก) แต่ช่วง 74–90 กลับ "พุ่งเป็นภูเขา" อย่างเห็นได้ชัด

ตารางอัตรา 5 ดาวตาม pity count

Pull ที่อัตรา 5 ดาว (โดยประมาณ)หมายเหตุ
1–730.6%อัตราฐานคงที่
74~6%soft pity เริ่มต้น
75~12%เพิ่ม ~6%/pull
76~18%เพิ่ม ~6%/pull
80~42%เกือบครึ่งต่อครั้ง
90100%hard pity การันตี

จะเห็นว่านี่ไม่ใช่ "การสุ่มแบบแบน ๆ" เลย แต่คือ ฟังก์ชันความน่าจะเป็นที่ถูกออกแบบให้มีรูปทรงเฉพาะ เพื่อควบคุมทั้ง "ความรู้สึกว่าอาจจะไม่ได้" และ "ความรู้สึกว่าใกล้จะได้แล้ว" ให้พอดี

ภาพ: Pity curve โดยประมาณ ตั้งแต่ base rate ถึง hard pity

ภาพ: Pity curve โดยประมาณ ตั้งแต่ base rate ถึง hard pity

มองเป็น Markov Chain: เมื่อระบบสุ่มกลายเป็นสมการ

เอาล่ะ มาถึงส่วนที่คนรักคณิตน่าจะชอบที่สุด — เพราะระบบ pity มีคุณสมบัติที่สำคัญมากอย่างหนึ่งคือ Markov property: โอกาสที่ pull นี้จะได้ 5 ดาว ขึ้นอยู่กับแค่ "จำนวน pulls ตั้งแต่ครั้งสุดท้ายที่ได้ 5 ดาว" เท่านั้น ไม่ได้ขึ้นอยู่กับประวัติการเล่นทั้งหมดของคุณ

นั่นหมายความว่าเราสามารถโมเดลระบบ wish ทั้งหมดเป็น Discrete Time Markov Chain ได้ โดยที่:

  • State: 0, 1, 2, ... , 89 (จำนวน pulls นับจาก 5 ดาวครั้งล่าสุด)
  • Transition: จาก state k มีโอกาส p(k) ที่จะได้ 5 ดาวแล้วกลับไป state 0 หรือมีโอกาส 1−p(k) ที่จะไม่ได้แล้วขยับไป state k+1
  • สถานะดูดซับ: state 89 ขยับไปได้ 5 ดาวเสมอ (hard pity)

เขียนเป็น transition matrix ได้ประมาณนี้ (ขนาด 90×90):

T[k][0] = p(k)          # ได้ 5 ดาว -> รีเซ็ตกลับ 0
T[k][k+1] = 1 - p(k)    # ไม่ได้ 5 ดาว -> pity เพิ่มขึ้น
T[89][0] = 1.0          # hard pity การันตี

พอได้ matrix แบบนี้ เราก็คำนวณ stationary distribution ได้ — นั่นคือ ถ้ากด wish ไปเรื่อย ๆ ไม่รู้จบ เฉลี่ยแล้วเราจะ "นอนอยู่" ในแต่ละ pity state นานเท่าไหร่ ซึ่งนั่นแหละคืออัตราจริงในระยะยาวของระบบ

Monte Carlo: จำลองการกด wish 1 ล้านครั้ง

อีกวิธีที่ตรงไปตรงมาและเห็นภาพชัดคือการจำลอง (simulation) ด้วย Monte Carlo — เขียนฟังก์ชันจำลอง soft pity ขึ้นมา แล้วกด wish เป็นล้าน ๆ ครั้งเพื่อดูผลลัพธ์:

def get_5star_rate(pity):
    """Soft pity เริ่มที่ pull 74, +6% ต่อ pull"""
    if pity < 74:
        return 0.006
    elif pity < 90:
        return 0.006 + 0.06 * (pity - 73)
    else:
        return 1.0

def simulate_pulls(n=1_000_000):
    pull_counts = []
    pity = 0
    for _ in range(n):
        pulls = 0
        while True:
            pity += 1
            pulls += 1
            if random.random() < get_5star_rate(pity):
                pull_counts.append(pulls)
                pity = 0
                break
    return pull_counts

ผลลัพธ์ที่ออกมาประมาณนี้:

  • ค่าเฉลี่ย: 62.3 pulls ต่อ 5 ดาวหนึ่งตัว
  • ค่ามัธยฐาน: 65 pulls
  • ได้ 5 ดาวภายใน pull 80: ~83.5%
  • ได้ 5 ดาวภายใน pull 90: 100%

อ่านตัวเลขแล้วจะรู้เลยว่า "62.3" บอกเราว่าระบบไม่เคยทิ้งผู้เล่นไว้กลางทางนานเกินไป — มันสร้างความรู้สึกว่า "อีกหน่อยได้แน่" ตลอดช่วง 74–90

แล้วตัวละครที่อยากได้จริง ๆ ล่ะ? เรื่องของ 50/50 และ guarantee

ตอนนี้เรารู้แล้วว่าต้องใช้ประมาณ 62 pulls เพื่อได้ 5 ดาวหนึ่งตัว แต่ถ้าเป้าหมายคือ ตัวละคร limited บนแบนเนอร์ เรื่องมันยังไม่จบ เพราะมีระบบ 50/50 ซ้อนอยู่อีกชั้น:

  • พอได้ 5 ดาว จะมีโอกาส 50% ที่ได้ตัวละครแบนเนอร์โดยตรง
  • ถ้าแพ้ 50/50 (ได้ตัวละครมาตรฐานแทน) ครั้งหน้าจะ การันตี ได้ตัวละครแบนเนอร์ทันที — เรียกว่า guarantee carry-over

ด้วยเหตุนี้ จำนวน pulls เฉลี่ยที่ต้องใช้เพื่อ "การันตี" ตัวละครที่อยากได้คือ:

E[pulls] = P(ชนะ 50/50) × 1 รอบ pity + P(แพ้) × 2 รอบ pity
         = 0.5 × 62.3 + 0.5 × 124.6
         = 93.5 pulls

นั่นคือ ~93–94 pulls เฉลี่ยต่อตัวละคร limited หนึ่งตัว คิดเป็น Primogem ราว 15,000 โม หรือถ้าแลกด้วยเงินจริงก็ประมาณ $100 USD ตามอัตราโปรโมชัน — และในกรณีแย่ที่สุด (แพ้ 50/50 แล้วต้องลุ้นจน hard pity อีกที) ก็คือ 180 pulls

การออกแบบเกมก็คือจิตวิทยาประยุกต์แบบหนึ่งนั่นแหละ — ตัวเลขทุกตัวถูกวางไว้ให้ความรู้สึก "เกือบได้แล้ว" ทำงานแทนเหตุผลของคุณ

Distribution ที่ไม่ใช่ระฆังคว่ำ: ทำไมรูปทรงมันถึง "ตั้งใจ" แบบนี้

จุดที่หลายคนไม่ทันสังเกตคือ รูปทรงของการแจกแจง pulls ไม่ได้เป็น bell curve (ระฆังคว่ำ) ที่คุ้นตา แต่เป็นรูปที่ เบ้หนักไปทางขวา ด้วยโครงสร้าง 2 โซนชัดเจน:

  • โซน 1–73: หางบางแบน — อัตราต่ำมาก คนส่วนใหญ่ไม่ดวงดีขนาดนั้น
  • โซน 74–90: ยอดมหึมาจาก soft pity — 5 ดาวส่วนใหญ่ตกอยู่ช่วงนี้

ลองคิดดูสิว่า game designer อยากได้อะไรจากรูปทรงนี้: คนแทบไม่เคย "ดวงดีเกินไป" (เลยต้องกดต่อไปเรื่อย ๆ) แต่ก็แทบไม่เคยพลาดจนถึง hard pity (เลยรู้สึกว่าเกม "ใจดีพอ" ที่จะได้เร็ว ๆ นี้) — ทั้งหมดถูกออกแบบมาให้คุณนอนอยู่ตรงกลางอันอึดอัดของความไม่แน่นอนตลอดเวลา

ภาพ: กลไก pity และ guarantee ของ Wish banner (ที่มา: Game8)

ภาพ: กลไก pity และ guarantee ของ Wish banner (ที่มา: Game8)

แต่เดี๋ยวก่อน — กฎจำนวนมากไม่ได้ช่วยปลอบใจคุณ

มีคนชอบบอกว่า "กดไปเยอะ ๆ เดี๋ยวเฉลี่ยแล้วก็พอ ๆ กันแหละ" ฟังดูมีเหตุผล แต่ในทางปฏิบัติ คนส่วนใหญ่ไม่ได้กดเป็นพันครั้งเพื่อตัวละครตัวเดียว — แต่ละแพตช์กดแค่ 1–2 รอบ ซึ่งเป็นช่วงที่ความแปรปรวน (variance) ครองเกมอย่างเต็มที่

ถ้าลองคำนวณด้วย geometric distribution โดยไม่มี pity:

from scipy.stats import geom
p = 0.006
pulls_95th = geom.ppf(0.95, p)
# Output: 497 pulls

ถ้าไม่มีระบบ pity 5% ของผู้เล่นจะต้องใช้มากกว่า 500 pulls เพื่อได้ 5 ดาวแค่ตัวเดียว — นั่นแหละคือเหตุผลที่จริง ๆ แล้ว pity ไม่ได้เป็น "ความใจดี" ของผู้พัฒนา แต่มันคือ วาล์วนิรภัย ที่คอยป้องกันไม่ให้ผู้เล่นท้อจนเลิกเล่นหนีหายไปเฉย ๆ

ภาพ: ภาพรวมระบบ Wish และ pity (ที่มา: TechWiser)

ภาพ: ภาพรวมระบบ Wish และ pity (ที่มา: TechWiser)

ข้อควรจำก่อนสรุป: ตัวเลขทั้งหมดเป็น "การประมาณจากข้อมูลชุมชน"

สำคัญมากที่ต้องย้ำว่า อัตรา soft pity ที่ใช้ในบทความนี้ ไม่ใช่ตัวเลขทางการจากโฮโยเวิร์ส — ได้มาจากการ datamine และรวบรวมข้อมูล pulls ของผู้เล่นจริงจำนวนมหาศาล (อย่างชุดข้อมูล 24 ล้านครั้ง) ซึ่งเป็นวิธีการประมาณที่ดีที่สุดเท่าที่ชุมชนมี แต่ก็ยังเป็นแค่ "การประมาณ" ไม่ใช่ค่าที่ประกาศอย่างเป็นทางการ

ตัวเลขอาจต่างไปเล็กน้อยตามแพตช์ ตามแบนเนอร์ หรือตามเวอร์ชันของเกม แต่ประเด็นหลักเชิงโครงสร้างยังคงเหมือนเดิม: ระบบนี้เป็น piecewise probability function ที่ถูกห่อด้วย Markov chain และมีรูปทรงการแจกแจงที่ตั้งใจออกแบบ

ภาพ: 3 data points ที่ควรจำ

ภาพ: 3 data points ที่ควรจำ

สรุป: 3 เรื่องที่ควรจำเกี่ยวกับ Genshin Wish System

  1. 0.6% คืออัตราฐาน ไม่ใช่อัตราที่ผู้เล่นเจอจริง — เมื่อรวม soft pity เข้าไป ค่าเฉลี่ยจริงจะอยู่ที่ประมาณ 1 ใน 62.3 pulls (~1.6%)
  2. ระบบนี้เป็นฟังก์ชันความน่าจะเป็นที่ถูกออกแบบ มิใช่การสุ่มบริสุทธิ์ — soft pity ramp, hard pity และ 50/50 ล้วนคือส่วนประกอบของ Markov chain ที่ควบคุมทั้ง "ความตื่นเต้น" และ "ความต่อเนื่องในการเล่น"
  3. ตัวละคร limited หนึ่งตัวเฉลี่ย 93.5 pulls แต่ worst case ยังเป็น 180 pulls — รู้เท่าทันตัวเลขเหล่านี้ ก็คือการเล่นอย่างมีสติในระบบที่ถูกออกแบบให้เล่นต่อเรื่อย ๆ

สุดท้ายนี้ — นี่ไม่ใช่บทความที่บอกว่า "อย่าเล่นเกม" แต่คือการชวนให้ทุกคน ตระหนักว่าเรากำลังเผชิญกับอะไรตอนที่นิ้วกำลังจะกดปุ่ม Wish เพราะเวลาเราเข้าใจคณิตศาสตร์เบื้องหลัง เราจะเห็นว่ามันไม่ใช่ "ความดวง" ล้วน ๆ แต่คือสถิติที่ถูกวิศวกรรมไว้อย่างแนบเนียน

"The gacha system isn't random in the pure sense — it's a carefully engineered piecewise probability function wrapped in a Markov chain." — Shaivi, ผู้เขียนบทความต้นฉบับ

แชร์บทความนี้:

ความคิดเห็น 0

ยังไม่มีความคิดเห็น — เป็นคนแรกที่แสดงความคิดเห็น!

แสดงความคิดเห็น